Erken Süt Dişi Kaybı
Çocukların büyüme ve gelişimi sırasında ebeveynlerin en sık yanılgıya düştüğü konulardan biri süt dişlerinin önemsiz olduğudur. “Nasılsa dökülecek ve yenisi gelecek” düşüncesi, ne yazık ki süt dişlerinin çürümesine veya ihmal edilmesine yol açabilmektedir. Ancak süt dişleri sadece çiğneme ve konuşma fonksiyonlarını sağlamakla kalmaz, aynı zamanda alttan gelecek olan daimi dişler için doğal bir rehber görevi görür. Tıbbi olarak, bir süt dişinin doğal düşme zamanından çok önce, çürük veya travma nedeniyle kaybedilmesine erken süt dişi kaybı denir. Bu durum, basit bir boşluktan çok daha fazlasını ifade eder; çene gelişimini ve diş dizilimini doğrudan etkileyen, müdahale edilmezse ileride karmaşık ortodontik tedavilere (tel tedavisi) yol açan ciddi bir süreçtir.
Amerikan Pediatrik Diş Hekimliği Akademisi (AAPD) verilerine göre, ortodontik bozuklukların önemli bir kısmı önlenebilir nedenlere dayanır ve bu nedenlerin başında süt dişlerinin zamanından önce kaybedilmesi gelmektedir. Özellikle Ankara gibi büyük şehirlerde, bilinçli ebeveynler bu konuda daha hassas davranarak koruyucu tedavilere yönelmektedir. Eğer siz de süt dişlerinin zamanından önce kaybedilmesi çevresinde bir çözüm arıyorsanız, bu sürecin nedenlerini ve sonuçlarını iyi anlamanız gerekir.
Süt Dişleri Neden Erken Kaybedilir?
Süt dişlerinin zamanından önce kaybedilmesinin iki temel nedeni vardır:
- İlerlemiş Derin Çürükler: Çocuklarda mine tabakası yetişkinlere göre daha incedir ve çürük çok hızlı ilerler. Tedavi edilmeyen çürükler dişin kökünü enfekte ettiğinde (apseli diş), alttaki daimi dişin zarar görmemesi için süt dişinin çekilmesi gerekebilir.
- Travma: Düşme, çarpma veya spor kazaları sonucu dişin yerinden çıkmasıdır. Özellikle ön bölge dişlerinde sık görülür.
Her iki durumda da sonuç erken süt dişi kaybı olarak adlandırılır ve bu durumun yarattığı boşluk, koruma altına alınmazsa ciddi sorunlara gebedir.
Erken Kaybın Yarattığı Zincirleme Reaksiyon
Ağız boşluğunda dişler, birbirlerinden destek alarak dururlar. Bir diş çekildiğinde oluşan boşluk, doğa kanunu gereği kapatılmaya çalışılır. Boşluğun yanındaki dişler, bu alana doğru devrilmeye veya kaymaya başlar. Süt dişlerinin zamanından önce kaybedilmesi gerçekleşen en kritik olay budur: “Yer Kaybı”.
Süt dişi çekildiğinde, arkasındaki diş öne doğru kayarak, alttan gelecek olan daimi dişin çıkacağı yeri kapatır. Yeri kapanan daimi diş ya çene kemiği içinde gömülü kalır ya da farklı bir yerden (damaktan veya yanaktan) çapraşık olarak çıkar. Bu durum, çocuğun ileride uzun yıllar sürecek metal tel tedavisi görmesine neden olur. Ailelerin Erken süt dişi kaybı Söğütözü bölgesindeki klinik başvurularında en sık karşılaştığımız tablo, ne yazık ki zamanında önlem alınmamış bu yer darlığı problemleridir.
Çözüm Yer Tutucular
Erken süt dişi kaybı yaşandığında, yapılması gereken ilk ve en önemli müdahale “Yer Tutucu” uygulamasıdır. Yer tutucular, çekilen dişin boşluğunu koruyan, yan dişlerin kaymasını engelleyen, sabit veya hareketli apareylerdir.
- Sabit Yer Tutucular: Genellikle tek diş eksikliklerinde kullanılır. Boşluğun yanındaki dişe yapıştırılır ve çocuk tarafından çıkarılamaz. Kullanımı çok kolaydır ve uyum sorunu yaşanmaz.
- Hareketli Yer Tutucular: Birden fazla diş eksikliğinde kullanılan, çocuğun takıp çıkarabildiği damaklıklardır.
Bu apareylerin amacı dişleri düzeltmek değil, mevcut yeri korumaktır. Yani pasif ve koruyucu bir tedavidir. Erken süt dişi kaybı sonrası yer tutucu yapılmazsa, ortodontik tedavi ihtiyacı doğması neredeyse kaçınılmazdır.
6 Yaş Dişlerine Dikkat!
Özellikle 6 yaş civarında çıkan birinci büyük azı dişleri, ağzın kilit taşlarıdır. Bu dişlerin önündeki süt azı dişlerinde yaşanan erken süt dişi kaybı, 6 yaş dişinin öne doğru kaymasına ve tüm çiğneme düzeninin bozulmasına neden olur. Bu kayma o kadar güçlüdür ki, bazen premolar (küçük azı) dişlerin çıkması tamamen engellenir. Bu nedenle erken süt dişi kaybı Söğütözü lokasyonlu tedavilerimizde, 6 yaş dişlerinin konumunu korumak birincil önceliğimizdir.
Konuşma, Beslenme ve Psikolojik Etkiler
Erken süt dişi kaybı sadece diş dizilimini değil, çocuğun genel gelişimini de etkiler.
- Beslenme: Çok sayıda dişini erken kaybeden çocuk, sert gıdaları çiğneyemez. Genellikle yumuşak ve karbonhidrat ağırlıklı beslenmeye yönelir, bu da hem genel sağlığı bozar hem de kalan dişlerin çürüme riskini artırır.
- Konuşma (Fonasyon): Özellikle ön süt dişlerinin erken kaybı, “s, f, v, t, z” gibi seslerin doğru çıkarılmasını engeller. Bu durum kalıcı peltekliğe dönüşebilir.
- Psikoloji: Okul çağındaki çocuklar, dişsiz görünmekten utanabilir ve sosyal içe kapanıklık yaşayabilirler.
Tedavi Süreci ve Takip
Eğer çocuğunuzun bir süt dişinin çekilmesi gerekiyorsa, mutlaka aynı seansta veya çekim yarası iyileşir iyileşmez yer tutucu planlaması yapılmalıdır. Pedodonti (Çocuk Diş Hekimliği) uzmanları, çocuğun diş yaşına ve kemik gelişimine göre en uygun yer tutucuyu seçecektir. Erken süt dişi kaybı Söğütözü ve çevresinde ikamet eden aileler, Noedent kliniğimizin uzman kadrosundan bu konuda destek alabilirler. Yer tutucular, alttaki daimi diş ağızda görünene kadar ağızda kalır.
Koruyucu Tedavi Her Zaman Daha Kolaydır
Ankara Mustafa Kemal Mahallesi’nde hizmet veren Noedent, erken süt dişi kaybı ve yer tutucu tedavilerini uzman Pedodonti kadrosuyla yönetmektedir. Söğütözü, Çukurambar, Bilkent ve Çayyolu gibi merkezlere komşu olan Maidan İş Merkezi’ndeki kliniğimize kolayca ulaşabilir; çocuğunuzun erken kaybedilen diş boşluklarını koruma altına alarak, ileride oluşabilecek çapraşıklık ve çene bozukluklarının önüne geçebilirsiniz. Geleceğin sağlıklı gülüşlerini korumak için, Noedent’in merkezi konumu ve çocuk dostu yaklaşımıyla vakit kaybetmeden tanışın.
