Çene Ekleminde Ses Neden Olur ve Nasıl Tedavi Edilir?
Yemek yerken, uzun süre konuşurken ya da sabahları uyandığınızda esnerken çenenizden klik, küt veya tıkırtı şeklinde sesler duyuyorsanız, bu durum geçici bir adaptasyon sorunu olabileceği gibi ciddi bir çene eklemi rahatsızlığının da habercisi olabilir. Tıp dilinde Temporomandibular Eklem (TME) bozuklukları olarak adlandırılan bu durum, günümüzde stres, duruş bozuklukları ve diş sıkma alışkanlıklarının artmasıyla birlikte oldukça yaygınlaşmıştır.
Çene eklemi, başımızın her iki yanında kulakların hemen önünde yer alan ve alt çeneyi kafatasına bağlayan, vücudun en karmaşık ve en dinamik eklem yapılarından biridir. Bu karmaşık sistemde ortaya çıkan yapısal deformasyonlar, kendisini ilk olarak çene ekleminde ses oluşumu ile gösterir. Ankara Mustafa Kemal Mahallesi’nde modern diş hekimliği teknolojileriyle hizmet veren Noedent Diş Kliniği, hastaların yaşam kalitesini doğrudan düşüren bu eklem problemlerinin tanı ve tedavisinde uzman kadrosuyla kalıcı çözümler sunmaktadır.
Sağlıklı bir çene yapısında, alt çene kemiğinin başı ile şakak kemiği arasında amortisör görevi gören küçük bir kıkırdak disk bulunur. Bu disk, ağız açılıp kapanırken kemiklerin birbirine sürtünmesini engeller. Ancak diski yerinde tutan bağların gevşemesi veya diskin formunun bozulması durumunda disk öne doğru kayar. Ağzınızı açtığınızda çene kemiği bu diskin arka kalın kenarına çarparak atlar ve bu esnada dışarıdan da duyulabilen bir klik sesi meydana gelir. İşte klinik ortamında en sık karşılaştığımız çene ekleminde ses şikayetlerinin birincil biyomekanik nedeni bu disk deplasmanıdır.
Bunun yanı sıra modern hayatın getirdiği yoğun stres, bireylerde geceleri istemsizce dişleri birbirine bastırma veya gıcırdatma davranışını tetikler. Tıpta bruksizm olarak bilinen bu rahatsızlığın en önemli tedavi aracı kişiye özel üretilen bir gece plağı uygulamasıdır. Eğer bruksizm tedavi edilmezse, çiğneme kasları aşırı hiperaktif hale gelir ve eklem kapsülüne tonlarca ağırlıkta yük biner. Bu kronik baskı neticesinde diskin yapısı aşınır ve hastalarımız her çiğneme hareketinde çene ekleminde ses duymaya başlar.
Noedent Diş Kliniği uzmanları olarak yaptığımız muayenelerde, eklem seslerinin sadece bruksizmden değil, eksik dişler nedeniyle kapanış dengesinin bozulmasından, anatomik çene uyumsuzluklarından veya geçmişte yaşanmış çene travmalarından da kaynaklandığını görmekteyiz. İleri yaşlarda ise tıpkı dizlerde olduğu gibi çene ekleminde de kireçlenme meydana gelebilir ve bu durum kütürtü benzeri seslere yol açar.
Çiğneme sırasında çene ekleminden klik veya tıkırtı benzeri sesler gelmesi normal midir?
Fizyolojik olarak sağlıklı ve ideal işleyen bir çene ekleminde herhangi bir ses duyulmaması gerekir. Eğer ağzınızı açıp kapatırken, esnerken veya lokmaları çiğnerken kulağınızın hemen önünden klik ya da kıtırtı sesleri geliyorsa, bu durum eklem içindeki kıkırdak diskin uyumunun bozulduğunu gösterir. Sürekli tekrarlayan çene ekleminde ses şikayetleri kesinlikle ihmal edilmemeli ve uzman bir hekime gösterilmelidir.
Çeneden gelen rahatsız edici seslerin muayenesi ve tedavisi için Ankara’da nereye başvurulmalıdır?
Çene eklemi, çiğneme kasları ve diş kapanış yapısı bir bütün olarak diş hekimliğinin uzmanlık alanına girmektedir. Çankaya Mustafa Kemal Mahallesi’nde yer alan Noedent Diş Kliniği, çene eklemi rahatsızlıkları konusunda uzmanlaşmış çene cerrahları ve protez uzmanları ile hizmet vermektedir. Kliniğimize başvurarak modern tanı yöntemleriyle sesin kaynağını öğrenebilirsiniz.
Her çene kıtırtısında mutlaka cerrahi bir ameliyat ya da operasyon mu gerekir?
Kesinlikle hayır. Çene eklemi rahatsızlıklarında cerrahi müdahaleler her zaman en son çare olarak değerlendirilir. Erken dönemde teşhis edilen olgularda, ekleme binen yükü azaltmak amacıyla kişiye özel sert bir gece plağı kullanımı, kas gevşeticiler ve fizik tedavi gibi ameliyatsız koruyucu yöntemlerle çok yüksek başarı oranları elde edilmektedir.
Geceleri uykuda dişleri çok sıkmanın eklemde akustik ses oluşumuyla bir ilişkisi var mıdır?
Evet, doğrudan ilişkilidir. Geceleri kontrolsüzce uygulanan diş sıkma kuvveti, çene eklem kapsülünün ve kıkırdak diskinin yapısını ciddi şekilde deforme eder. Zamanla bu aşırı basınç nedeniyle disk yerinden kayar ve hareket esnasında çene ekleminde ses meydana gelir. Bu hasarı önlemenin en temel yolu, koruyucu bir splint tedavisidir.
Eczanelerde veya internette hazır satılan şeffaf aparatlar bu şikayetleri iyileştirir mi?
İnternette veya eczanelerde satılan standart, yumuşak yapılı silikon aparatlar çene eklemine fayda sağlamadığı gibi mevcut hasarı daha da artırabilir. Çünkü yumuşak yapılar, çiğneme kaslarını daha çok uyararak diş sıkmayı tetikler. Doğru bir tedavi için Noedent Diş Kliniği uzmanlarının hastadan ölçü alarak hazırladığı, sert akrilik malzemeden üretilen kişiye özel gece plağı kullanılması zorunludur.
Erken evredeki çene eklemi rahatsızlıkları tedavi edilmezse ileride ne gibi sorunlara yol açar?
Erken aşamada sadece hafif bir çene ekleminde ses gelmesiyle başlayan bu problem, tedavi edilmediği takdirde ilerleyen dönemlerde kronik baş ağrılarına, kulak çınlamasına, boyun ağrılarına ve ağzı hiç açamama gibi “çene kilitlenmesi” durumlarına yol açabilir. Eklemin tamamen aşınması geri dönüşümsüz kemik hasarlarına neden olabilir.
Kliniğiniz bünyesinde çene eklemi muayenesi ve tedavi süreci nasıl planlanıyor?
Kliniğimizde öncelikle çene ekleminin detaylı klinik muayenesi yapılır ve gerekli durumlarda radyolojik görüntülemeler istenir. Sorunun kaynağı kas kaynaklı mı yoksa eklem içi yapısal bir bozukluk mu olduğu belirlendikten sonra, hastamıza özel bir gece plağı tasarlanır. Gerekli durumlarda masseter botoksu veya ortodontik tedavilerle süreç desteklenir.
Tedavi amacıyla laboratuvarda üretilen gece plağı aparatları gün içinde de takılmalı mıdır?
Bu durum tamamen hekiminizin yapacağı teşhise bağlıdır. Eğer hastadaki diş sıkma ve eklem deformasyonu çok ileri seviyedeyse, eklem içi diski korumak amacıyla gece plağı sadece geceleri değil, gün içinde de belirli saatlerde takılması için önerilebilir. Ancak genellikle sadece uyku esnasında kullanılması kasları gevşetmek için yeterli olmaktadır.
Çiğneme esnasında kulak önünde duyulan sesler kulak rahatsızlıklarından nasıl ayırt edilir?
Çene eklemi dış kulak yolunun hemen önündedir. Bu nedenle eklemden yansıyan ağrılar kulak ağrısıyla sıkça karıştırılır. Eğer KBB muayenesinde kulağınızda hiçbir sorun bulunamadıysa ve ağzınızı açarken kulak önünde ağrı ile birlikte çene ekleminde ses duyuyorsanız, sorun kesinlikle çene eklemi kaynaklıdır ve bir diş hekimine başvurmanız gerekir.
Çiğneme kaslarına uygulanan botoks (Masseter Botoksu) eklem seslerini tamamen bitirir mi?
Masseter botoksu, çene eklemine binen aşırı kas yükünü hafifletmek için harika bir yardımcı tedavisir. Ancak tek başına eklem içi mekanik bozuklukları tamamen düzeltmeyebilir. Bu nedenle Noedent Diş Kliniği hekimlerimiz, botoks uygulamasını genellikle kişiye özel hazırlanan sert bir gece plağı tedavisi ile kombine ederek çok daha kalıcı ve fonksiyonel sonuçlar elde etmektedir.
Ağızdaki diş eksikliklerinin tamamlanması eklem mekaniğini ve ses şikayetlerini nasıl etkiler?
Ağızdaki eksik dişler veya hatalı yapılmış dolgu ve protezler, çene kapanış dengesini bozar. Kişi sürekli tek tarafla çiğneme yapmak zorunda kalır ve o taraftaki ekleme aşırı yük biner. Noedent Diş Kliniği uzmanlarımız tarafından uygulanan implant veya köprü tedavileri sayesinde ideal kapanış sağlanır ve çene ekleminde ses oluşumu engellenir.
Sağlıklı Bir Gülüş İçin Randevunuzu Oluşturun
Çene sağlığınızı ertelemeyin. Yemek yerken veya esnerken duyduğunuz o seslerin kalıcı hasarlara yol açmasını engellemek için Ankara Çankaya’daki kliniğimizi ziyaret edebilirsiniz. Detaylı bilgi, tedavi süreçleri ve randevu imkanları için Noedent Diş Polikliniği sayfamızı inceleyebilir, uzman hekim kadromuzdan randevu alarak ilk adımınızı atabilirsiniz.
